هدف سیستم حمل و نقل عمومی کاهش استفاده شهروندان از وسایل نقلیه شخصی و در نتیجه کاهش ترافیک و معضلات ناشی از آن در شهرهاست. در کشورهای در حال توسعها توبوس های درون شهری مهم ­ترین بخش از سیستم حمل و نقل عمومی را تشکیل می‌دهند و طراحی شبکه خطوط اتوبوسرانی بهینه ، به منظور افزایش کیفیت خدمات دهی به شهروندان و کاهش ترافیک معابر شهری و مسائل مربوطه ، ازاهمیت ویژه ­ای برخوردار است. در این پژوهش ، شبکه کنونی خطوط اتوبوسرانی در محدوده شهر یزد در نظر گرفته شده و عملکرد شبکه خطوط کنونی از منظر فرکانس اتوبوس عبوری ، تعداد مسافرین، زمان انتظار و... بررسی شده است.  با توجه به هندسه معابر شهری ، موقعیت مراکز جمعیتی ، تقاطع ­ها و... مشابه روش فرا ابتکاری کلونی مورچگان ، محدوده شهری به 149 کمان و 92 گره تقسیم شده است.  با توجه به همپوشانی خطوط در هر یک از این کمان­ ها و مناطق شهری، عملکرد شبکه موجود در هریک از کمان ­ها مورد ارزیابی قرار گرفته است. با مقایسه نتایج ، راهکارهایی به صورت ؛ افزودن کمان جدید، حذف و یا بهبود برخی کمان­ ها ، تعریف مسیر جدید، تخصیص تعداد و نوع ناوگان به هر یک از خطوط با هدف افزایش رضایت شهروندان و ترغیب به استفاده از ناوگان اتوبوسرانی، کاهش انتقال ­ها، کاهش هزینه­ های شهرداری، کاهش ترافیک شهری، کاهش مصرف انرژی و... ارائه شده است تا عملکرد و بازده شبکه کنونی ارتقا یابد.