مهندسی ترافیک

مهندسی ترافیک

تحلیل ظرفیت توسعه متوازن حمل‌ونقل با تاکید بر مفهوم بندر ریل پایه (مطالعه موردی: بندر چابهار)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری راه و ترابری، دانشگاه سمنان، ایران
2 کارشناسی ارشد مهندسی حمل و نقل ریلی، دانشگاه علم و صنعت ایران
3 کارشناسی ارشد راه و ترابری، دانشگاه علم و صنعت ایران
چکیده
برنامه‌های توسعه‌ای برای شقوق مختلف حمل‌ونقل اعم از جاده‌ای، ریلی، دریایی و هوایی در ابعاد متفاوت صورت می‌پذیرد. مسئله آنجایی آغاز می‌شود که توسعه نامتوازن در مجموع این شقوق، منتج به عملکرد موردانتظار و بهره برداری متناسب نمی­گردد. توسعه بنادر از جمله مواردی است که ذیل آن نیازمندی به توسعه شبکه ریلی و جاده­ای نیز تعریف می­شود. در این پژوهش از رهگذر نگاه فرابخشی، توسعه بندر چابهار مورد بررسی قرار گرفته است. این بندر بنابر موقعیت استراتژیکی که داراست، نقش ترانزیتی ویژه‌ای در برقراری ارتباط کشورهای جنوب شرقی آسیا با کشور افغانستان، کشورهای حوزه CIS و اتصال به اروپا ایفا می‌کند و تسهیل­گر جریان جابه‌جایی بار و کالا در این منطقه می‌باشد. در همین راستا، در این پژوهش ذیل تعریف توسعه بندر چابهار، ظرفیت شقوق مختلف حمل‌ونقل اعم از ریلی و جاده‌ای با تاکید بر مفهوم توسعه بندر ریل پایه مورد بررسی قرار گرفته و پتانسیل بار داخلی، تقاضا و ترانزیت با محوریت انتقال به این بندر، تحلیل گردیده است. نتایج پژوهش نشان می­دهد برنامه‌های توسعه‌ای بندر چابهار از ظرفیت 8.5 میلیون تن به 80 میلیون تن، فاقدپتانسیل لازم است و در صورت تحقق این میزان، شبکه ریلی و جاده‌ای می‌بایست به صورت هماهنگ‌ومتناسب با ساختار فضای بندر به صورت همزمان طراحی گردد. نهایتاً پیشنهاداتی برای سناریوهای مختلف توسعه، با اتکا بر مفهوم بندر ریل‌پایه و حمل­ونقل ترکیبی ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

- ن. نوازش، پاییز 1388، بندر خشک، شرکت ره‌شهر، ص 3-16.
 
- سند راهبردی حمل و نقل بخش حمل و نقل دریایی، 1392.
- باقری،ف.، قاسمی،م.، فدوی، م.، نسل های مختلف بنادر و راهکارهایی برای ارتقاء بنادر نسل اول و دوم به بنادر نسل سوم در ایران، 1393، شانزدهمین همایش صنایع دریایی، بندرعباس.
 
- پژوهشنامه حمل و نقل، 1396، مکانیابی بندرخشک با رویکرد مکانیابی محورها در شرایط عدم قطعیت تقاضا: مطالعه موردی ایران، 52، 185-208.
 
- فصلنامه علمی پژوهشی آموزش علوم دریایی، 1396، ضرورت رویکرد ویژه به بهبود وضعیت ترمینال ریلی بنادر ساحلی و اثر آن بر انتقال کالا از بنادر، 9، 61-70.
 
- فصلنامه مهندسی حمل ونقل، 1397، مطلوبیت انتخاب راه آهن در رقابت با جاده برای حمل و نقل کانتینر در ایران، 4، 631-646.
 
- فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، 1395، رتبه بندی بازار حمل­ونقل ریلی کالا و پیشنهاد بازارهای هدف، 81، 149-180.
 
- وزارت راه و شهرسازی – سامانه آمار و اطلاعات.
 
- سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران (https://www.pmo.ir/)
 
 
 
- سالنامه های آماری وزارت راه و شهرسازی.
 
- Sustainability, 2019, Could Gwadar Port in Pakistan Be a New Gateway? A Network Simulation Approach in the Context of the Belt and Road Initiative, 11, 1-28.
 
- Journal of Managerial Sciences, 2007, Prospects of Gwadar Port as a Hub Port, 4, 89-99.