مهندسی ترافیک

مهندسی ترافیک

تأثیر آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتار رانندگی پرخطر رانندگان مبتلا به اختلال کمبود توجه – بیش فعالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
آرزو عظیم زاده پارسی
مربی، دانشگاه پیام نور قزوین، قزوین، ایران
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتار رانندگی پرخطر رانندگان دارای اختلال کمبود توجه – بیش فعالی است. این تحقیق از نوع پژوهش­های نیمه آزمایشی و طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه است. جامعه آماری، شامل کلیه رانندگان دارای 30 امتیاز منفی در سه ماهه اول سال 1400 در شهر تهران بودند که از این تعداد، 30 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (15 نفر) تقسیم شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه رفتار رانندگی منچستر (1990) بود. کلیه شرکت‌کنندگان، در هر دو گروه، قبل و پس از مداخله و 3 ماه بعد در مرحله پیگیری به آن پاسخ دادند. آموزش ذهن آگاهی طی 8 جلسه (هفتگی(، هر جلسه 60 دقیقه برای گروه آزمایش ارائه شد و گروه گواه، هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از 26 SPSS و آزمون تحلیل واریانس اندازه‌های مکرر مورد تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتار رانندگی پرخطر رانندگان دارای اختلال کمبود توجه – بیش فعالی مؤثر بوده و باعث کاهش آن شده است.
کلیدواژه‌ها
رانندگی پرخطر
اختلال کمبود توجه بیش فعالی
ذهن آگاهی
  • امیدی شریفی، ز؛ جهانگیر، پ؛ و ذوقی، ل. (1400). پیش‌بینی رفتارهای رانندگی بر اساس تحریک جویی و دشواری تنظیم هیجان با میانجی‌گری ذهن آگاهی در زنان شهر تهران. راهور، (36)10، 199-230.
  • حسینی، ز؛ احمدی و؛ مامی، ش. (1400). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و شادکامی مردان مصرف‌کننده متآمفتامین. فصلنامه خانواده‌درمانی کاربردی، (1)2، 177-199.
  • حیدری، م؛ هاشمی، ت. (1396). بررسی نقش تنظیم هیجانی و سیستم‌های مغزی - رفتاری در وقوع یا عدم وقوع رفتارهای پرخطر رانندگی. راهور، 151(12)، 123-174.
  • خوشنویس، ا؛ و اسماعیلی، ع. (1395). تعیین سهم ادراک خطر بر اساس مؤلفه‌های رفتار رانندگی در رانندگان پرخطر در شهر تهران. طب انتظامی، (5)5، 75-83.
  • دیره، ع. (1399). اثربخشی آموزش کنترل هیجان خواهی و ذهن آگاهی بر کاهش رفتارهای پرخطر رانندگی در شهر بوشهر. راهور، (23)9، 203-230.
  • گلستانه، س.ا؛ محمدی، م؛ داوودی، ا؛ و فتح، ن. (1399). اثربخشی ذهن آگاهی بر بازداری رفتاری، خودکنترلی و رفتارهای پرخطر در نوجوانان دارای اختلال کم‌توجهی – بیش فعالی. تحقیقات علوم رفتاری (4)18، 533-520.
  • شاکری نیا، ا. محمدپور، م. (1389). رابطه ویژگی‌های شخصـیتی، سـلامت روان و پرخاشگری با عادات رانندگی در رانندگان پرخطر. مجله علمـی پژوهشـی دانشـگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، (3)18، 225-233.
  • شکیب، ز؛ ضرغام حاجبی، م؛ و آقا یوسفی، ع. ز. (1399). تأثیر مداخله مبتنی بر ذهن آگاهی بر توجه انتخابی، سرعت پردازش و حافظه فعال کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه/ بیش‌فعالی. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، (4)4، 125-133.
  • عبدی، م؛ ارقامی، ش؛ فلاح، ر؛ و شهبازی، ح. (1400). رانندگی خطرناک در رانندگان اتوبوس درون و بین‌شهری: آیا تفاوتی وجود دارد؟ بهداشت حرفه‌ای، (1)8، 9-1.
  • فتحی، آی. (1399). نقش مؤلفه‌های سلامت روان در رفتارهای پرخطر رانندگی. طب انتظامی، (3)9، 143-148.
  • فراهانی، م؛ و کثیرلو، ی. (1385). مقایسه پنج عامل بزرگ شخصیت رانندگان متخلف و غیرمتخلف در شهر تهران، روانشناسی دانشگاه تبریز 44-35.
  • قاسم زاده، ع؛ قنبری، م؛ و حسینیان، س. (1400). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر اضطراب و بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، (1)14، 77-87.
  • Feldman, G; Hayes, A; Kumar, S; Greeson, J; & Laurenceau, J.p. (2007). Mindfulness and emotion regulation: The development and initial validation of the cognitive and Affective Mindfulness ScaleRevised (CAMSR). Journal of Psychopatbology and Behavioral Assessmenr, 29(3), 177-190.
  • Kass, S. J; VanWormer, L. A; Mikulas, W. L; Legan, S., & Bumgarner, D. (2011). Effects of mindfulness training on simulated driving: Preliminary results. Mindfulness, 2(4), 236-241.
  • Kolts, L.R; & Gilbert, P. (2012). The compassionate-mind guide to managing your anger: Using compassion-focused therapy to calm your rage and heal your relationships. London: New Harbinger Publications.
  • Lucidi, F; Mallia, L; Lazuras, L; & Violani, C. (2014). Personality and attitudes as predictors of risky driving among older drivers. Accident Analysis.
  • Mardon, N; Richards, H; & Martindale, A. (2016). The effect of mindfulness training on attention and performance in national-level swimmers: An exploratory investigation. The Sport Psychologist,30(2),131-40.
  • Nabi, H; Salmi, L.R; Lafont, S; Chiron, M; Zins, M; & Lagarde, E. (2007). Attitudes associated with behavioral predictors of serious road traffic crashes: results from the Gazel cohort. Injury Prevention, 13(1), 26-31.
  • Pollock, N. C; McCabe, G. A; Southard, A. C; & Zeigler-Hill, V. (2016). Pathological personality traits and emotion regulation difficulties. Personality and Individual Differences, 95, 168-177.
  • Sabaté-Tomas, M; Arnau-Sabatés, L; & Sala-Roca, J. (2014). Factors influencing a risky driving profile among a cohort of young university students: Bases for adopting evidence-based prevention interventions. Anuario de Psicología, 44(3), 295-310.
  • Shapiro, S; Carlson, L; Astin, J;& Freedman, B. (2006). Mechanisms of Mindfulness. Journal of Clinical Psychology, 62(3), 373-386.
  • Mitchell, J. T., Zylowska, L., & Kollins, S. H. Mindfulness meditation training for attention-deficit/hyperactivity disorder in adulthood: Current empirical support, treatment overview, and future directions. Cognitive and Behavioral Practice. 2015, 22(2), 172-191.

Young S, Moss D, Sedgwick O, Fridman M, Hodgkins P. Ametaanalsis of the prevalence of attention deficit hyperactivity disorder incarcerated populations. pschol med. 2015;45(2):247-258