مهندسی ترافیک

مهندسی ترافیک

ارزیابی عوامل مؤثر بر تصادفات موتورسیکلت‌سواران با استفاده از پرسشنامه رفتاری و روش رگرسیون لجستیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد راه و ترابری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه یزد، ایران
2 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه یزد، ایران
3 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه یزد، ایران
چکیده
ایمنی ترافیک امروزه به یکی از چالش‌های جهانی تبدیل شده است. تصادفات و خسارات ناشی از تصادفات، تأثیرات اجتماعی و اقتصادی زیادی برجا می‌گذارند. به همین دلیل بررسی مسائل مربوط به ایمنی ترافیک اهمیت زیادی پیدا می‌کند. موتورسیکلت، به‌عنوان وسیله‌ای ارزان و دارای محدودیت‌های ترددی کم، علی‌رغم سهولت استفاده، حفاظت کمی برای موتورسوار و سرنشینان فراهم می‌کند و سهم قابل‌توجهی از تصادفات درون‌شهری را به خود اختصاص می‌دهد. هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی عوامل رفتاری مؤثر بر وقوع تصادفات موتورسیکلت‌سواران با استفاده از روش رگرسیون لجستیک است. داده‌های مورداستفاده در این مطالعه از پرسشنامه رفتاری موتورسوار استخراج شده است. 425 پرسشنامه به‌صورت مصاحبه حضوری در شهر اصفهان تکمیل شده‌ است. در این پژوهش، دو متغیر وابسته 1) تعداد تصادفات در دو سال گذشته و 2) تعداد دفعات نزدیک به تصادف در نظر گرفته شده است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، تخلفات عمدی مهم‌ترین عامل رفتاری مؤثر بر دو متغیر وابسته پیش‌گفته است. پس از تخلفات عمدی، خطاهای ادراکی و شناختی و رفتارهای پرخطر و هیجانی در رده‌های بعدی قرار دارند؛ بنابراین، تمرکز سیاست‌ها و مداخلات باید بر کاهش تخلفات عمدی رانندگی و ارتقای آموزش و فرهنگ‌سازی در زمینه رفتارهای ادراک‌محور و هیجانی متمرکز باشد.
کلیدواژه‌ها

- آقابیک، ک.، و رمضانی، م. (1398). مروری بر اقدامات ایمنی جهت کاهش تصادفات موتورسیکلت. فصلنامه علمی جاده. 17(100)،1-8.
 
- باقیانی مقدم، م.ح، حلوانی، غ.ح.، و احرامپوش، م.ح. (1384). بررسی تیپ شخصیتی و وضعیت حادثه در موتورسواران حادثه‌دیده شهرستان یزد، سال ۱۳۸۳. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، 51(16), 69-74.
 
- خوشدل، ا., و ندیمی، ن. (1401). شناسایی عوامل مؤثر بر شدت تصادفات راه‌های برون‌شهری و اولویت‌بندی راهکارها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) و سیستم استنتاج فازی (FIS) پژوهشنامه حمل‌ونقل، 19(4)،163-184.
 
- صمدی، م. و .تومانیان، آ. (1401). شناسایی الگو و تجزیه‌وتحلیل عوامل تصادفات موتورسیکلت‌ها با استفاده از روش‌های داده‌کاوی (مطالعه موردی: منطقه ۶ شهر تهران). فصلنامه علمی پژوهش‌های اطلاعات مکانی.
 
- ایرجی آسیابادی، ک.، انصاری، د. و عسکری، ا. (1402). مروری بر علل و روش‌های کاهش تصادفات موتورسیکلت (مطالعه موردی: شهرستان مبارکه). بیستمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و توسعه شهری.
 
- میرحسینی، س.ن، داودی، س.ر.، و عظیم‌محسنی، م. (1397). تحلیل مؤلفه‌های مؤثر در استفاده از کلاه ایمنی در موتورسواران. مطالعات پژوهشی راهور، 7(27)،77-100.
 
- هاشمی، س.ح، امانی تهرانی، د.، مقدس نژاد، ف.، و ساجدی، س. ف. (1403). ارزیابی و رتبه‌بندی عوامل تأثیرگذار در تصادفات جاده‌ای ارزیابی و رتبه‌بندی عوامل تأثیرگذار در تصادفات جاده‌ای راه‌های استان مرکزی با روش ساختار معادلاتی SEM. پژوهشنامه حمل‌ونقل، 21(1)، 311-328.
 
- مهماندار، م. ر.، آریانا، م.، مبادری، ت., و خلیلی، ا. (1398). ارزیابی مؤلفه‌های مؤثر بر ارتقای فرهنگ ایمنی ترافیک و کاهش تلفات با موتورسیکلت. فصلنامه مهندسی حمل‌ونقل، 11(3)649-663.
 
- محسنی مطلق، س.ع.، و بروجردیان، ا. م. (1402). ارزیابی شاخص تداخل وسیله نقلیه با موتورسیکلت بر اساس سرعت کاربران در تقاطعات شهری. پژوهشنامه حمل‌ونقل، 20(3) 71-84.
 
- جوادیان، ر.، نادرپور، م.ر.، حسن زاده، م.ر. و  نادری، ج. (1398). بررسی علل گرایش شهروندان به استفاده از موتورسیکلت به‌جای استفاده از حمل‌ونقل عمومی. فصلنامه علمی جاده، 18(103), 13-24.‎
 
- خسروی شادمانی، ف.، سوری، ح.، زایری، ف.، عینی، ا.، و مهماندار، م.ر. (1390). بررسی تأثیر برخی عوامل مربوط به شخص و وسیله نقلیه بر وضعیت تقصیر در سوانح ترافیکی کشور. مهندسی حمل‌ونقل، 3(2)، 117-124.
 
- فلاح تفتی، م. (1402). بررسی جایگاه، ابعاد قانونی، حقوقی و اجتماعی مرتبط با مسائل موتورسیکلت‌ها و ارائه راهبرد ساماندهی تردد، کاهش تخلفات و پارک موتورسیکلت‌ها در شهر اصفهان. گزارش طرح پژوهشی، مرکز پژوهشی حمل‌ونقل پایدار، دانشگاه یزد، کارفرما: شهرداری اصفهان.
 
- Organization, W. H. (2024). Global status report on road safety 2023: country and territory profiles. World Health Organization.
- Haworth, N. (2012). Powered two wheelers in a changing world—Challenges and opportunities. Accident Analysis & Prevention, 44(1), 12-18.
 
- Azami-Aghdash, S., Sadeghi-Bazargani, H., Shabaninejad, H., & Abolghasem Gorji, H. (2017). Injury epidemiology in Iran: a systematic review. Journal of injury & violence research, 9(1), 27–40.
 
- Şimşekoğlu, Ö. (2015). How do attitudes, personality traits, and driver behaviors relate to pedestrian behaviors?: A Turkish case. Traffic injury prevention, 16(1), 84-89.
 
- Hosmer, D. W., Lemeshow, S., & Sturdivant, R. X. (2013). Applied logistic regression, (398). John Wiley & Sons.
 
- Elliott, M.A., Baughan, C.J., Sexton, B.F., 2007. Errors and violations in relation to motorcyclists’ crash risk. Accident Analysis & Prevention 39, 491-499.
 
- Hasanzadeh, S., Asgharijafarabadi, M., & Sadeghi-Bazargani, H. (2020). A hybrid of structural equation modeling and artificial neural networks to predict motorcyclists’ injuries: a conceptual model in a case-control study. Iranian journal of public health, 49(11), 2194.
 
- Jalaludin, J., Widyaningsih, N., & Dwiatmoko, H. (2021). Theory of planned behavior application on motorcycle rider safety behavior. Astonjadro, CEAESJ(1), 198-206.
 
- Pour-Rouholamin, M., Jalayer, M., & Zhou, H. (2017). Modelling single-vehicle, single-rider motorcycle crash injury severity: An ordinal logistic regression approach. International Journal of Urban Sciences, 21(3), 344-363.
 
- Miller, L. A., & Lovler, R. L. (2018). Foundations of psychological testing: A practical approach (5th ed.). SAGE Publications.
 
- Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575.
 
- Hair Jr, J., Page, M., Brunsveld, N., Merkle, A., Cleton, N., (2023). Essentials of business research methods. Routledge.
 
- Garson, G.D., (2022). Factor analysis and dimension reduction in R: a social Scientist's toolkit. Routledge.